Πώς να υπολογίσετε τις αποδόσεις των επενδύσεων: IRR, ROI, ROE και ROIC

Για τους περισσότερους, η κατανόηση των επενδυτικών αρκτικόλεξων, όπως ROE ή IRR, θυμίζει προσπάθεια αποκρυπτογράφησης ιερογλυφικών υπό την επήρεια κρασιού, και είναι εύκολο να χαθεί κανείς σε αυτή τη σούπα από αρχικά. 

Μην γελιέστε, όμως – τα χρηματοοικονομικά αρκτικόλεξα όπως το ROIC και το IRR είναι κάτι περισσότερο από ψυχρές εξισώσεις. Αντιθέτως, συχνά αποτελούν ιστορίες κινδύνου και επιτυχίας, που καθιστούν δυνατή τη μετατροπή των φύλλων Excel σε απτά, ρευστά χρήματα.

Ετοιμαστείτε να χαλαρώσετε με το αγαπημένο σας χαρμάνι και ας αποκρυπτογραφήσουμε αυτά τα αινιγματικά αρκτικόλεξα.

ROI (Απόδοση Επένδυσης): το παγκόσμιο μέτρο σύγκρισης

Η απόδοση της επένδυσης (return on investment) είναι ένας ξεκάθαρος οδικός χάρτης προς τα χρηματοοικονομικά κέρδη. Δίνει μια σαφή απάντηση στο ερώτημα πόσα θα λάβετε πίσω αφού δαπανήσετε Χ χρήματα. Έστω ότι αποφασίζετε να ξεκινήσετε μια εταιρεία υποδημάτων και, για να θέσετε την επιχείρησή σας σε λειτουργία, χρειάστηκε να διαθέσετε συνολικά 10.000 $. Φανταστείτε τώρα ότι με αυτόν τον τρόπο δημιουργείτε έσοδα 13.500 $. Αφαιρέστε την αρχική σας επένδυση από τα συνολικά έσοδα και στη συνέχεια διαιρέστε με την επένδυσή σας. Τέλος, πολλαπλασιάστε επί εκατό. Ιδού το αποτέλεσμα – 35%.

Πότε είναι χρήσιμος

Έστω ότι σκέφτεστε να ξεκινήσετε διάφορες διαφορετικές επιχειρήσεις και δεν μπορείτε να αποφασίσετε σε ποια να επενδύσετε. Κάποια μπορεί να αποφέρει πολλά χρήματα, όπως ένα διαδικτυακό καζίνο, αλλά πρέπει να συνυπολογίσετε τα τέλη αδειοδότησης, το λογισμικό και τα πολλά άλλα βάρη που το συνοδεύουν. Έστω ότι θέλετε να επεκταθείτε και να προσθέσετε ένα συναφές προϊόν ή να ασχοληθείτε με ανακαίνιση και μεταπώληση ακινήτων. Ο δείκτης ROI μπορεί να σας δείξει αν αξίζει τον κόπο.

Έχει σημαντικά πλεονεκτήματα, αναμφίβολα. Είναι απλός, αυτονόητος και παγκοσμίως εφαρμόσιμος.  Δεν απαιτεί μαθηματικές ικανότητες επιπέδου Πυθαγόρα. Παρ’ όλα αυτά, παραλείπεται μια σημαντική λεπτομέρεια. Το να επιτύχετε απόδοση 20% μέσα σε έναν μόνο χρόνο και το να επιτύχετε το ίδιο μετά από 5 χρόνια είναι μέρα με τη νύχτα. Κάτι άλλο που αγνοεί είναι ο κίνδυνος και ο χρονισμός σας.

Όσον αφορά την επίτευξη υψηλού ROI, το P2P crowdlending βρίσκεται μεταξύ των κορυφαίων επιλογών για δημιουργία εσόδων. Οι άνθρωποι δεν χρειάζεται πλέον να πηγαίνουν αυτοπροσώπως σε αποπνικτικές τράπεζες και να περιμένουν την επεξεργασία αιτήσεων πίστωσης που η επιχείρησή τους μπορεί να μην έχει την παραμικρή πιθανότητα να εγκριθούν. 

Αντιθέτως, η αξιολόγηση πιστοληπτικής ικανότητας στο P2P και η σχετική καινοτομία επέτρεψαν να ελέγχεται διεξοδικά η ικανότητα αποπληρωμής των ανθρώπων με βάση πολύ πιο σχετικούς παράγοντες. Πολλά καινοτόμα έργα σήμερα υποστηρίζουν ψηφιακά δάνεια που προέρχονται από πολυάριθμες πηγές επενδυτών με εξασφαλίσεις, όπως το 8lends.

IRR

Ένα ερώτημα που συχνά προβληματίζει τους επιχειρηματίες είναι πόσα χρήματα θα κερδίσουν πίσω και πόσο γρήγορα, καθώς όλοι γνωρίζουμε ότι ο χρόνος είναι χρήμα. Ο εσωτερικός βαθμός απόδοσης (internal rate of return) σας δείχνει με ποιο ετήσιο ποσοστό η παρούσα αξία κάθε μελλοντικής ταμειακής ροής θα ισούται ακριβώς με το ποσό που τοποθετήσαμε. Το ποσοστό αυτό είναι γνωστό ως το επιτόκιο προεξόφλησης που μηδενίζει την καθαρή παρούσα αξία. Είναι, ουσιαστικά, ένα χρηματοοικονομικό GPS, αν θέλετε. Σας προειδοποιεί πόσο γρήγορα θα πρέπει να κινηθείτε για να φτάσετε στον στόχο σας, αποφεύγοντας παράλληλα τις λακκούβες της διαδρομής..  

Ενώ ο υπολογισμός του IRR είναι πιο πρακτικό να γίνεται με εργαλεία όπως τα Google Sheets, μπορεί κανείς να απλοποιήσει τα μαθηματικά ως εξής:

IRR\approx\frac{Annual Cash Inflow}{Initial Investment} + g

Σε αυτόν τον τύπο:   

• Η ετήσια ταμειακή εισροή = διάμεση ετήσια απόδοση της επένδυσης.
• Η αρχική επένδυση = συνολικό κόστος επένδυσης.
• G = εκτιμώμενη προσαρμογή ανάπτυξης από την επανεπένδυση των εσόδων.

Ας χρησιμοποιήσουμε επίσης ένα παράδειγμα για το πώς θα καταλήγατε σε αυτό:

Παράδειγμα

Έστω ότι επενδύετε 50 χιλιάδες σε ένα έργο με τις ακόλουθες ταμειακές ροές:  

• Έτος 0: -$50,000 (αρχική επένδυση)  
• Έτος 1: +$10,000  
• Έτος 2: +$15,000  
• Έτος 3: +$20,000  
• Έτος 4: +$60,000  

Για να υπολογίσετε το IRR στο Microsoft Excel:  

1. Εισαγάγετε τις ακόλουθες ταμειακές ροές σε μια στήλη (A1 έως A5):  

•    -50000  
•    10000  
•    15000  
•    20000  
•    60000

IRR ≈ 15% (με χρήση της συνάρτησης `=IRR()` του Excel).

Ένα IRR 15% σημαίνει ότι το έργο σας παράγει ετήσια απόδοση ισοδύναμη με 15%, λαμβάνοντας υπόψη τον χρονισμό όλων των ταμειακών εισροών και εκροών. 

Εφαρμογές

Περιπτώσεις όπου μπορεί να εφαρμοστεί το IRR είναι, ας πούμε, όταν αξιολογείτε επενδύσεις με ανομοιόμορφες ταμειακές ροές (π.χ. private equity ή ακίνητα) ή όταν συγκρίνετε έργα με διαφορετική διάρκεια.  

Έστω ότι εξετάζετε τη δημιουργία εσόδων από συνδρομές στην υπηρεσία παρακολούθησης επισκεπτών του ιστοτόπου σας. Εδώ θα συγκρίνατε το αρχικό κόστος ανάπτυξης με το πόσα θα κερδίζατε από τους πελάτες σας που σας πληρώνουν για τη χρήση της υπηρεσίας σας επί σειρά ετών. Όπως λέγεται, τα χρήματα σήμερα αξίζουν διπλάσια από τα χρήματα αύριο. Θέλετε να γνωρίζετε πόσο γρήγορα θα βρεθούν αυτά τα χρήματα στα χέρια σας. Παρότι αναμφίβολα χρήσιμος, δεν λαμβάνει υπόψη ότι οι επενδύσεις έχουν διαφορετικά επιτόκια. Η Mint πρόσφατα παρουσίασε πώς μπορείτε να αξιολογήσετε με αυτόν τον τρόπο την ασφαλιστική σας εταιρεία.

ROE

Αυτός ο δείκτης αφορά ιδιαίτερα τους μετόχους. Η απόδοση ιδίων κεφαλαίων (return on equity) έχει να κάνει με το να τους δείχνει κατά πόσο όσοι διοικούν μια εταιρεία ανταποκρίνονται στις προσδοκίες με τις οποίες προσέλκυσαν τους επενδυτές. Πρώτα, λαμβάνετε το σύνολο των ιδίων κεφαλαίων των μετόχων στην αρχή του έτους και στη συνέχεια μετράτε πού κατέληξαν. Αυτά προστίθενται και διαιρούνται με το δύο για τον παρονομαστή. 

Πότε είναι χρήσιμος

Ο τελικός στόχος κάθε εταιρείας είναι να παράγει έσοδα με επιταχυνόμενο ρυθμό. Υπολογίζονται τα έσοδα αυτά μείον τις δαπάνες και το αποτέλεσμα διαιρείται με τα ίδια κεφάλαια των μετόχων. Ως αποτέλεσμα, καταλήγετε σε μια βαθμολογία για τη διοίκηση της εταιρείας και για το κατά πόσο μπορεί να χρειάζεται αλλαγή. Ορισμένοι κλάδοι υποτίθεται ότι αποδίδουν μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους. Πάρτε για παράδειγμα την τεχνητή νοημοσύνη. Υπάρχουν και άλλοι, που τείνουν να είναι βραδύτεροι και δεν συνοδεύονται από τις ίδιες προσδοκίες, όπως η παραγωγή ζάχαρης. Η Globe and Mail ανέλυσε πρόσφατα τις κορυφαίες μετοχές για επένδυση βάσει αυτού του δείκτη.

Δυστυχώς, μπορεί να χειραγωγηθεί μέσω λογιστικών παρεμβάσεων, και ένα υψηλό REO είναι συχνά βραχύβιο. Επιπλέον, υπάρχουν πιο σχετικά μεγέθη από τα καθαρά κέρδη και μόνο.

ROIC

Η απόδοση επενδυμένου κεφαλαίου (return on invested capital) προχωρά ακόμη περισσότερο, συνδέοντας το σύνολο του μακροπρόθεσμου κεφαλαίου – τόσο των ιδίων κεφαλαίων όσο και του έντοκου δανεισμού – με τα λειτουργικά κέρδη. Πρέπει να συνυπολογίσετε και τους φόρους, και ο στόχος είναι να καταγράψετε κάθε λεπτό που επενδύσατε στο έργο και στη συνέχεια να καταλήξετε στα λειτουργικά κέρδη μετά από φόρους. Τα δεύτερα διαιρούνται με το πρώτο, δίνοντάς σας το εξαιρετικά σημαντικό τελικό μέγεθος.

Παράδειγμα ROIC: (2.000.000 $ καθαρά λειτουργικά κέρδη μετά φόρων (NOPAT) / 10.000.000 $ επενδυμένα κεφάλαια) × 100 = 20% 

Σενάρια

Είναι ακριβώς ό,τι χρειάζεστε για την αξιολόγηση μιας επιχείρησης που απαιτεί τεράστια δέσμευση κεφαλαίων, όπως η μεταποίηση ή οι τηλεπικοινωνίες, ή για τον εντοπισμό εταιρειών που δημιουργούν αξία πέραν του απλού κόστους κεφαλαίου τους.  Ωστόσο, υπάρχουν πολλές μεταβλητές προσαρμογές τόσο για το NOPAT όσο και για τα κεφάλαια. Οι ψηφιακές επιχειρήσεις βρίσκουν μικρότερη χρησιμότητα σε αυτόν τον δείκτη. 

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο δείκτης της Apple το 2023 ήταν περίπου 35%. Μετάφραση: τυπώνουν χρήμα καλύτερα κι από την Fed. 

Η εργαλειοθήκη: πώς να υπολογίσετε αυτούς τους αριθμούς χωρίς να χάσετε την ψυχή σας 

Το Google Sheets και το Yahoo Finance είναι δωρεάν λύσεις που εγγυημένα καθιστούν απρόσκοπτο τον υπολογισμό των ROI, IRR, ROE, καθώς και του ROIC: 

Παρακάτω παρατίθενται επί πληρωμή εργαλεία που μπορεί επίσης να χρησιμοποιήσει κανείς για τον υπολογισμό των μεγεθών απόδοσης:  

• QuickBooks: Παρακολούθηση του ROI σε δευτερεύουσες δραστηριότητες (π.χ. στην αυτοκρατορία αυτοκόλλητων που διατηρείτε στο Etsy).  
• Carta: Για τους λάτρεις των ιδιωτικών επενδυτικών κεφαλαίων που ονειρεύονται τον IRR.  

Συμβουλή: Ελέγχετε πάντοτε δύο φορές το NOPAT, καθώς οι εταιρείες τείνουν να κρύβουν «περίεργα κονδύλια» στις υποσημειώσεις, όπως τα μικρά παιδιά κρύβουν το μπρόκολο.  

Συμπέρασμα 

Οι επενδυτικοί δείκτες δεν είναι δεδομένα· είναι εργαλεία. Ως επενδυτής, δεν θα πρέπει να βασίζεστε σε έναν μόνο τύπο, όπως ακριβώς ο ξυλουργός δεν χρησιμοποιεί το σφυρί για κάθε εργασία. 

Όταν απευθύνεστε σε έμπειρους επενδυτές, χρησιμοποιήστε τους δείκτες ROIC και IRR.  Θυμηθείτε – οι δείκτες ROIC και ROE ξεχωρίζουν την αφρόκρεμα των μετοχών. Ο ROI, από την άλλη, αλλάζει τα δεδομένα και διευκολύνει τις συναλλαγές σε ακίνητα ή τη χρηματοδότηση από το πλήθος. Οι αριθμοί είναι, μεταφορικά, οι νότες που παίζετε εσείς – ο συνθέτης.  Αφήστε αυτούς τους τύπους να σας καθοδηγούν, όχι να σας κυβερνούν.

Εάν ενδιαφέρεστε να αποκτήσετε έναν ουσιαστικό τρόπο βελτιστοποίησης των μεγεθών σας, εξετάστε το έργο crowdfunding της 8lends, το οποίο απαιτεί ελάχιστο ρίσκο με σημαντικό περιθώριο κέρδους.

Εάν ενδιαφέρεστε να αυξήσετε τις επενδυτικές σας αποδόσεις, σκεφτείτε να εγγραφείτε στην 8lends σήμερα.

‍